Water is één van de grootste vijanden van je machines. Het kan ongemerkt binnendringen in hydraulische systemen, tandwielkasten en lagers. Daar kan het corrosie veroorzaken, de smering verstoren en de levensduur van onderdelen verkorten.
Vaak komt vocht binnen via condensatie, versleten afdichtingen of dagelijkse reiniging. Wie water in machines wil voorkomen, moet daarom eerst begrijpen hoe het binnenkomt.
Hoe komt water in je machines terecht?
Condensatie en temperatuurwisselingen
Omgevingslucht bevat waterdamp. Wanneer vochtige lucht in contact komt met een oppervlak onder het dauwpunt, ontstaat condens. Dat kan ook gebeuren aan de binnenkant van een reservoir of behuizing. Een machine die overdag opwarmt en ’s nachts afkoelt, kan zo met condenswater te maken krijgen. Vooral in vochtige ruimtes en bij wisselende temperaturen verdient dit aandacht. In dit artikel lees je wat de gevolgen van condensatie voor compressorolie zijn.
Vochtige lucht via de ontluchting
Veel reservoirs en tandwielkasten moeten kunnen ‘ademen’. Door temperatuurveranderingen en schommelingen in het oliepeil wordt lucht aangezogen of afgevoerd. Met die binnenkomende lucht kan ook vocht meekomen. Een ontluchtingsfilter dat stof tegenhoudt, verwijdert niet automatisch waterdamp. Een passende ontvochtigingsvoorziening kan helpen om deze toegangsweg te beschermen. Hoe dat werkt, lees je in onze complete gids over Desiccant Breathers.
Versleten afdichtingen en hogedrukreiniging
Afdichtingen houden smeermiddelen binnen en verontreinigingen buiten. Door slijtage, beschadiging of verkeerde montage kan die bescherming verminderen. Hogedrukreiniging vormt een extra belasting. Een waterstraal op lagerhuizen, asafdichtingen of ontluchtingen kan water naar binnen drukken. Stem je reinigingsmethode daarom af op de machine en de voorschriften van de fabrikant.
Lekkende koelers en warmtewisselaars
Bij watergekoelde installaties blijven olie en koelwater normaal gescheiden. Een intern lek in de warmtewisselaar kan die scheiding doorbreken. Afhankelijk van de drukverhoudingen kan water in het oliecircuit terechtkomen. Aan de buitenkant hoeft echter niets zichtbaar te zijn. Onderzoek daarom ook zeker interne lekken.
Opslag, bijvullen en buitengebruik
Water kan ook meekomen met bijvulolie of via natte trechters, slangen en overgietmiddelen. Bescherm verpakkingen en hulpmiddelen tegen vocht en sluit ze na gebruik goed af. Zeker bij buitenmachines verdienen regen, spatwater en water dat op behuizingen blijft staan extra aandacht.
Welke schade veroorzaakt water?
Corrosie en extra slijtage
Water kan metalen oppervlakken aantasten. In lagers, pompen en tandwielkasten kunnen daardoor functionele oppervlakken beschadigd raken. Meer informatie over corrosie aan industriële onderdelen en mogelijke preventiemaatregelen vind je in het overzicht van veelvoorkomende corrosieproblemen van Sirris.
Daarnaast kan water de werking van het smeermiddel verstoren. Wanneer de bescherming in een belast contact vermindert, neemt het risico op slijtage toe. Een onderdeel vervangen zonder de toegangsweg aan te pakken, kan daarom tot herhaling van problemen leiden.
Snellere achteruitgang van het smeermiddel
Water kan bijdragen aan olieachteruitgang, verstoring van additieven en slibvorming. De gevolgen hangen af van de formulering, de hoeveelheid water en de bedrijfsomstandigheden. Na waterverontreiniging moet je dus ook beoordelen of de olie nog geschikt is. Meer over de gebruiksduur van smeermiddelen lees je in het artikel Hoe doe je zo lang mogelijk met je olie?.
Heldere olie sluit vocht overigens niet uit: water kan opgelost aanwezig zijn. Wacht daarom niet tot de olie melkachtig wordt voordat je een mogelijke toegangsweg onderzoekt.
Hoe voorkom je problemen?
Begin met een praktische ronde langs de installatie. Bekijk waar vocht kan binnenkomen en bespreek met de operators hoe de machine wordt gebruikt, gereinigd en bijgevuld.
- Controleer afdichtingen: beoordeel ook de montage, loopvlakken en blootstelling aan water.
- Bescherm de ontluchting: kies een passende voorziening en plan een controle en mogelijke vervanging.
- Reinig zorgvuldig: vermijd ongeschikte belasting van kwetsbare onderdelen.
- Werk schoon en droog: gebruik gesloten en geschikte middelen voor opslag en overdracht.
- Onderzoek terugkerende problemen: kijk hoe er gereinigd wordt, en controleer de koelers, het onderhoudsplan en de stilstand van je machines.
Een passend smeermiddel ondersteunt de bescherming, maar vervangt het aanpakken van de oorzaak niet. Maak ook een onderscheid tussen ongewenst water en vloeistoffen waarin water bewust een onderdeel van de samenstelling is. Het artikel Olie & Water geeft hierover verdere toelichting.
Wat als er al water aanwezig is?
De juiste aanpak van waterproblemen hangt af van de hoeveelheid water, de vorm waarin het voorkomt en de toestand van de smeerolie. Een gewoon deeltjesfilter verwijdert niet automatisch water. Voor vocht kunnen specifieke filterelementen, coalescentie of vacuümontwatering nodig zijn. Lees hier meer over in ons artikel over de verschillende types oliefiltratie.
