Shell Spirax ATF, CVT en DCT
Twaalf vloeistoffen voor automatische bakken, traploze transmissies en dubbelekoppelingsbakken.
Waarvoor deze oliën bedoeld zijn
Bij een automatische bak is de vloeistof geen smeermiddel dat je kiest, maar een onderdeel van de constructie. Ze draagt koppel over in de koppelomvormer, bedient de hydraulische schakeling, en bepaalt met haar frictiegedrag hoe de koppelingspakketten aangrijpen. Een verkeerde vloeistof geeft geen geleidelijke slijtage maar meteen slecht schakelen, en op termijn schade.
Daarom is er geen universele automaatvloeistof. Er zijn er die veel bakken dekken, en er zijn er die voor één fabrikant gemaakt zijn. En daarom is de ingang op deze pagina nooit de viscositeit, maar altijd de vrijgave die uw bak vraagt.
Traploze bakken (CVT) en dubbelekoppelingsbakken (DCT) hebben nog eens hun eigen vloeistof. Een CVT draagt koppel over via een stalen duwband op kegels: daar is net meer wrijving nodig, niet minder. Een ATF in een CVT laat die band slippen.
In het kort
Breedst inzetbaar
S5 ATF X en S6 ATF X
Zwaar vervoer
S2 ATF AX, S4 ATF HDX, S6 ATF ZM en VM Plus
Specifieke bakken
S6 ATF A668, D971 en 134M
Traploos
S5 CVT X
Dubbele koppeling
S5 DCT X
Let op
een ATF hoort niet in een CVT of DCT, en omgekeerd
Hoe de schalen SAE en ISO VG zich tot elkaar verhouden, leest u op SAE en ISO VG naast elkaar.
Drie soorten bak, drie soorten vloeistof
Ze zien er hetzelfde uit en ze zijn het niet.
Automaat met koppelomvormer
De klassieke automaat. Hier hoort een ATF. Welke, hangt af van de bakfabrikant: ZF, Aisin, Voith en Allison hebben elk hun eigen codes.
CVT — traploos
Een stalen duwband op kegels. Die heeft juist gréép nodig. Een gewone ATF laat de band slippen, met blijvende schade aan de kegels. Alleen de S5 CVT X hoort hier.
DCT — dubbele koppeling
Twee koppelingen die om beurten aangrijpen, vaak nat. Eigen frictie-eisen en eigen vrijgaven: alleen de S5 DCT X.
Waarom hieronder geen volledige vrijgavetabel staat. De lijsten lopen per product tot enkele tientallen vermeldingen, en Shell onderscheidt daarin «voldoet aan» van «geschikt voor toepassingen die vragen om». Dat verschil is te belangrijk om in een kruisje te persen. Hieronder staan daarom de kernvrijgaven per product; de volledige lijst leggen wij naast uw baktype zodra u het doorgeeft.
Breed inzetbare automaatvloeistoffen
| Eigenschap | S1 ATF TASA | S2 ATF AX | S4 ATF HDX | S5 ATF X | S6 ATF X |
|---|---|---|---|---|---|
| Kinematische viscositeit bij 40 °Cmm²/s · ASTM D445 | 40 | 34,6 | 37,0 | 35 | – |
| Kinematische viscositeit bij 100 °Cmm²/s · ASTM D445 | 7,5 | 7,1 | 7,6 | 7,2 | 6,2 |
| ViscositeitsindexASTM D2270 | 157 | 174 | 180 | – | – |
| Dichtheid bij 15 °Ckg/m³ · ASTM D4052 | 880 | 874 | 847 | 850 | 850 |
| Vlampunt, open kroes°C · ASTM D92 | 170 | 180 | 180 | 190 | 190 |
| Stolpunt°C · ASTM D97 | −42 | −45 | −48 | – | −54 |
| Specificatie | S1 ATF TASA | S2 ATF AX | S4 ATF HDX | S5 ATF X | S6 ATF X |
|---|---|---|---|---|---|
| Kernvrijgaven | GM Type A Suffix A | Allison C-4, Ford Mercon, GM II, MB 236.7, MAN V1 en Z1, Voith 55.6335, ZF 03D, 04D, 09, 11A en 14A | Allison C-4, Ford Mercon, GM IIIG, MB 236.93, MAN V2 en Z2, Voith 55.6336, Volvo 97341, ZF 03D, 04D, 14B en 17C | Aisin JWS 3309, Allison C-4, Chrysler 7176E, Ford Mercon en Mercon V, GM III en IIIH, Honda ATF-Z1, JASO 1A, Jaguar JLM 20237 en 20238, MB 236.2, 236.7, 236.9 en 236.10, Toyota T-III en T-IV, ZF 03D, 04D, 11A, 14A en 14B | Aisin JWS 3309 en 3321, Allison C-4, Caterpillar TO-2, Ford Mercon en Mercon LV, GM I, II, III en VI, Honda ATF-Z1, JASO 1-A-LV, MB 236.2, 236.3 en 236.8 tot 236.10, Toyota WS en T-IV, Voith 55.6335, Volvo 97325 en 97335, ZF 09, 11A en 11B |
De S5 ATF X en de S6 ATF X dekken het breedste veld. De S1 ATF TASA staat aan het andere uiterste: één vermelding, GM Type A Suffix A, een benaming uit de jaren vijftig. Die hoort in oud materieel en nergens anders.
Vloeistoffen voor specifieke bakken
| Eigenschap | S6 ATF ZM | S6 ATF VM Plus | S6 ATF A668 | S6 ATF D971 | S6 ATF 134M |
|---|---|---|---|---|---|
| Kinematische viscositeit bij 40 °Cmm²/s · ASTM D445 | 61,8 | 32,7 | 34,3 | 18,0 | 29 |
| Kinematische viscositeit bij 100 °Cmm²/s · ASTM D445 | 10,2 | 7 | 6,9 | 4,1 | 6,2 |
| ViscositeitsindexASTM D2270 | 153 | 183 | – | 132 | 180 |
| Dynamische viscositeit bij −40 °CmPa·s · ASTM D2983 | – | – | – | 4.500 | 9.000 |
| Dichtheid bij 15 °Ckg/m³ · ASTM D4052 | 843 | 850 | 851 | 822 | 847 |
| Vlampunt, open kroes°C · ASTM D92 | 240 | 222 | 210 | 212 | 202 |
| Stolpunt°C · ASTM D97 | −51 | −48 | −51 | – | −51 |
| Specificatie | S6 ATF ZM | S6 ATF VM Plus | S6 ATF A668 | S6 ATF D971 | S6 ATF 134M |
|---|---|---|---|---|---|
| Kernvrijgaven | MAN Z4 en Z13, ZF 04D, 14E, 16N, 20F en 25F | MB 236.93, MAN L1, V3 en Z2, Voith 150.014524, ZF 03D, 04D, 09, 14B, 16L en 17C | Allison 668, Caterpillar AT-1, Ford Mercon, GM II, IIIG en IIIH, JASO 1A, MAN V1, Voith 55.6335, Volvo 97340 en 97341 | MB 236.17 | MB 236.14 |
De S6 ATF D971 en de 134M dragen elk precies één Mercedes-Benz-vermelding, 236.17 en 236.14. Dat zijn geen brede vloeistoffen maar gerichte: neem ze alleen waar die code letterlijk gevraagd wordt.
Traploos en dubbele koppeling
| Eigenschap | S5 CVT X | S5 DCT X |
|---|---|---|
| Kinematische viscositeit bij 40 °Cmm²/s · ASTM D445 | 26,3 | 36,48 |
| Kinematische viscositeit bij 100 °Cmm²/s · ASTM D445 | 6,2 | 7,55 |
| ViscositeitsindexASTM D2270 | 199 | 182 |
| Dichtheid bij 15 °Ckg/m³ · ASTM D4052 | 832 | 848 |
| Vlampunt, open kroes°C · ASTM D92 | 208 | 220 |
| Stolpunt°C · ASTM D97 | – | −45 |
| Specificatie | S5 CVT X | S5 DCT X |
|---|---|---|
| Kernvrijgaven | Audi en VW TL 521 80 (G 052 180), BMW 83 22 0 429 154, Chrysler CVTF+4, Ford M2C933-A, Honda HCF-2, Hyundai en Kia SP-CVT 1, MB 236.20, Mitsubishi CVTF-J1 en J4, Nissan NS-1, NS-2 en NS-3, Subaru Lineartronic, Suzuki CVT1, Toyota CVTF-FE en TC | BMW 83 22 0 440 214 en 83 22 2 147 477, Ford M2C936-A en M2C218-A1, MB 239.21 en 239.22, PSA 9734.s2, VW G 052 182 en TL 525 12 (DQ200) |
Deze twee zijn niet uitwisselbaar, en al helemaal niet met een ATF. Een CVT-vloeistof is afgestemd op gréép tussen band en kegels, een DCT-vloeistof op het aangrijpen van twee natte koppelingen. Verwisseling leidt tot slip en schade.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik welke vloeistof mijn bak nodig heeft?
Uit het handboek of van het typeplaatje van de bak, niet uit het merk van de wagen. Dezelfde wagen kan met verschillende bakken geleverd zijn. Geef ons het baktype door — bijvoorbeeld ZF 6HP, Aisin TF-80SC of Voith DIWA — dan zoeken wij de juiste vloeistof op.
Mag ik een ATF gebruiken in een CVT?
Nee, en dit is de duurste verwisseling van de drie. Een CVT draagt koppel over via een stalen duwband op kegels en heeft daar wrijving voor nodig. Een ATF bevat juist additieven die de wrijving verlagen; de band gaat slippen en beschadigt de kegels. Die schade is niet te herstellen met een olieverversing.
Wat betekent «geschikt voor toepassingen die vragen om»?
Dat Shell de vloeistof technisch passend acht voor die toepassing, zonder dat de betrokken fabrikant ze formeel heeft vrijgegeven. Het is zwakker dan een vrijgave en het is goed dat u het verschil kent. Op deze pagina noemen wij daarom alleen de kernvrijgaven; wat in uw geval een formele vrijgave is en wat niet, zeggen wij erbij als u het baktype doorgeeft.
Mijn bak vraagt ZF TE-ML 14B. Welke neem ik?
Drie van onze vloeistoffen dragen 14B: de S4 ATF HDX, de S5 ATF X en de S6 ATF VM Plus. Welke het wordt, hangt af van de andere eisen op uw voertuig. Stuur ons het volledige voorschrift, dan wijzen wij er één aan.
In welke verpakkingen leveren jullie dit?
Van flacon tot vat, afhankelijk van het product. Geef ons door wat u nodig hebt, dan rekenen wij het voordeligste formaat voor u uit.
Mag ik bijvullen of mengen met een ander merk?
Alleen met een product dat dezelfde norm en vrijgave draagt, en liefst zo weinig mogelijk. Twee olien kunnen perfect mengbaar zijn en toch niet samen werken. Hoe u een bijvulling of een overstap correct aanpakt, leest u op Olie omschakelen.
Prijs voor een automaatvloeistof
Geef ons het type van de bak door, niet alleen het merk van het voertuig. Bij automaatvloeistoffen is dat het enige dat telt, en het staat vaak op een plaatje op de bak zelf.