Shell Spirax powershift (TO-4)
Transmissie- en aandrijflijnvloeistof voor zwaar grondverzet, volgens Caterpillar TO-4 en Allison C-4.
Waarvoor deze oliën bedoeld zijn
In een powershift-transmissie van een bulldozer of wiellader schakelen natte koppelingen onder last. Diezelfde olie smeert vaak ook de natte remmen en de eindaandrijvingen. Wat die olie moet kunnen, is niet in de eerste plaats druk dragen: het is het juiste frictiegedrag leveren, en dat gelijk houden over duizenden schakelingen.
Dat is waar Caterpillar TO-4 over gaat. De norm legt vast hoe de wrijving zich gedraagt tussen de koppelingsplaten, en hoe die zich houdt bij veroudering. Een olie die te glad is, laat de koppeling slippen en verbranden; een te stroeve geeft schokkend schakelen.
Daarom is de viscositeit hier een apart verhaal: TO-4 wordt per SAE-klasse voorgeschreven, en de machinebouwer zegt welke waar hoort. De 10W voor de transmissie, de 30 of 50 voor de eindaandrijving of de hydrauliek, afhankelijk van merk en klimaat.
In het kort
Toepassing
Powershift-transmissies, natte remmen en eindaandrijvingen
Normen
Caterpillar TO-4 en Allison C-4
Klassen
SAE 10W, 30, 50 en 10W-40
Synthetisch
S6 CXME 10W-40, ook TO-4M
Koude start
11.500 mPa·s bij −40 °C (S6 CXME)
Hoe de schalen SAE en ISO VG zich tot elkaar verhouden, leest u op SAE en ISO VG naast elkaar.
Welke klasse waar?
De machinebouwer schrijft per systeem een SAE-klasse voor. Dit is geen plaats om te improviseren.
SAE 10W
Doorgaans voor de transmissie zelf en voor hydraulische systemen, zeker in koudere omstandigheden. Stolpunt −36 °C.
SAE 30
De gangbare keuze voor eindaandrijvingen en voor transmissies in gematigd klimaat. De enige met een Dana-vrijgave naast TO-4.
SAE 50
Voor eindaandrijvingen onder zware belasting en in warme omstandigheden. Let op het stolpunt van −18 °C.
De S6 CXME 10W-40 is de uitzondering. Zij is multigrade en synthetisch, draagt naast TO-4 ook TO-4M, en blijft met 11.500 mPa·s bij −40 °C veruit het best verpompbaar in de kou. Waar een machine zowel koud start als warm werkt, vervangt zij vaak twee monogrades.
De vier naast elkaar
| Eigenschap | S4 CX 10W | S4 CX 30 | S4 CX 50 | S6 CXME 10W-40 |
|---|---|---|---|---|
| SAE-viscositeitsklasse | 10W | 30 | 50 | 10W-40 |
| Kinematische viscositeit bij 40 °Cmm²/s · ASTM D445 | 36 | 93,9 | 217,4 | 100 |
| Kinematische viscositeit bij 100 °Cmm²/s · ASTM D445 | 6 | 10,9 | 19 | 14,11 |
| Dynamische viscositeit bij −40 °CmPa·s · ASTM D2983 | – | – | – | 11.500 |
| Dichtheid bij 15 °Ckg/m³ · ASTM D4052 | 884 | 899 | 910 | 881 |
| Vlampunt, open kroes°C · ASTM D92 | 200 | 205 | 205 | 238 |
| Stolpunt°C · ASTM D97 | −36 | −30 | −18 | −36 |
| Specificatie | S4 CX 10W | S4 CX 30 | S4 CX 50 | S6 CXME 10W-40 |
|---|---|---|---|---|
| Caterpillar | TO-4 | TO-4 | TO-4 | TO-4, TO-4M |
| Allison | C-4 | C-4 | C-4 | C-4 |
| ZF | TE-ML 03C | TE-ML 03C, 07F | – | TE-ML 03C |
| Dana | – | OHTM-TO-30: 21K-0006 | – | – |
Alle vier dragen Caterpillar TO-4 en Allison C-4. Het onderscheid zit in ZF (de 50 draagt geen TE-ML-code), in Dana (alleen de 30) en in TO-4M (alleen de synthetische CXME).
Veelgestelde vragen
Wat is TO-4 precies?
Het is de specificatie van Caterpillar voor vloeistoffen in powershift-transmissies, natte remmen en eindaandrijvingen. Anders dan een gewone transmissie-eis gaat ze vooral over frictiegedrag: hoe de wrijving tussen de koppelingsplaten zich gedraagt, en of die stabiel blijft terwijl de olie veroudert. Daarom mag u hier geen motorolie of hydrauliekolie voor in de plaats zetten, hoe goed die ook lijkt.
Mag ik een motorolie gebruiken waar TO-4 gevraagd wordt?
Nee. Moderne motoroliën bevatten frictieverlagers die bedoeld zijn om brandstof te besparen, en precies die laten een natte koppeling slippen. Dat gaat ten koste van de koppelingsplaten en van de remmen. Vraagt uw machine TO-4, neem dan TO-4.
Wat is het verschil tussen TO-4 en TO-4M?
TO-4M is de aanvulling voor multigrade-vloeistoffen: dezelfde frictie-eisen, maar met de viscositeitseigenschappen van een multigrade. In dit gamma draagt alleen de synthetische S6 CXME 10W-40 die aanduiding.
Kan ik van drie monogrades naar één multigrade?
Vaak wel, en dat scheelt producten op de werf. Controleer wel of de machinebouwer de multigrade voor alle drie de posities vrijgeeft; dat is niet altijd zo. Geef ons de machinetypes door, dan zoeken wij het na.
In welke verpakkingen leveren jullie dit?
Van bus tot vat en container. Geef ons door wat u nodig hebt, dan rekenen wij het voordeligste formaat voor u uit.
Mag ik bijvullen of mengen met een ander merk?
Alleen met een product dat dezelfde norm en vrijgave draagt, en liefst zo weinig mogelijk. Twee olien kunnen perfect mengbaar zijn en toch niet samen werken. Hoe u een bijvulling of een overstap correct aanpakt, leest u op Olie omschakelen.
Prijs voor een TO-4-vloeistof
Geef ons het merk en type van de machine door, plus de positie waarvoor u de vloeistof zoekt: transmissie, eindaandrijving of hydrauliek. Bij TO-4 verschilt de klasse per systeem.